Verdwijnen van het heidelandschap

In de achttiende eeuw werd het heide- en vennengebied een grootschalige verkaveling in rechthoekige blokken opgedeeld. Op heel wat percelen moest later de heide wijken voor aangeplante dennen. Met de uitvinding van kunstmest in de twintigste eeuw raakte het potstalsysteem in onbruik en konden ook de arme gronden ontgonnen worden voor landbouw. De eens zo uitgestrekte heideterreinen komen sindsdien nog slechts sporadisch en versnipperd voor in het landschap en worden sterk beschermd.

Foto © Pixabay, Mirko Fabian

De Klein Engelandhoeve

De Klein Engelandhoeve is nu een bezoekerscentrum, maar het gebouw dateert uit de negentiende eeuw. Het werd gebouwd in 1826 als deel van een blekerij, die in het gebied gevestigd was. Het voedselarme en zuivere venwater in het gebied was uitstekend geschikt om textiel een mooie witte kleur te geven. Zo’n 400000 kilo stoffen per jaar werden er gebleekt.

In het begin van de 20e eeuw wordt de hoeve verkocht en werden de gebouwen een tijd lang gebruikt als buitenverblijf voor leerlingen van het St. Victorinstituut en waarschijnlijk vanaf 1911 ook een tijdje gebruikt door leerlooierij De Magna.

In 1914 komt de hoeve in het bezit van de familie de Vicq – de Cumptich, die van het ruimere gebied een jachtdomein maken. De gebouwen worden bewoond door boeren, die de omliggende gronden pachten en bewerken.

Sinds 1991 dient de hoeve als thuisbasis voor vzw Trefpunt Toreke, een verening die werkt rond kansarmoede. Dit initiatief ging uit van Paul Dierckx, die de hoeve geërfd had van zijn moeder Netty de Vicq – de Cumptich. In 2010 opende het bezoekerscentrum Klein Engelandhoeve, van waaruit wandelingen gemaakt kunnen worden in het omliggende natuurgebied.